Η λέξη ολυμπιάδα στη νέα ελληνική σημαίνει και «οι Ολυμπιακοί αγώνες». Στην αρχαιότητα η λέξη Ὀλυμπιάς πράγματι σήμαινε και τη χρονική περίοδο τεσσάρων χρόνων μεταξύ δύο διαδοχικών Ολυμπιακών αγώνων. Κριτήριο όμως για το πώς χρησιμοποιείται μια λέξη στη νέα ελληνική δεν είναι ο αρχαίος πρόδρομός της. Άλλωστε, αν ανατρέξει κανείς στο λήμμα ολυμπιάς του λεξικού Δημητράκου π.χ., θα συναντήσει και σημασίες που δεν υπάρχουν καν στη νέα ελληνική.
Επίσης, είναι αξιοσημείωτο ότι η δήθεν εσφαλμένη σημασία «οι Ολυμπιακοί αγώνες» υπάρχει και στην αρχαία ελληνική. Φαντάζομαι ότι σε μια αντιπαράθεση θα ήταν καταλυτικό το επιχείρημα ότι στα αρχαία ελληνικά Ὀλυμπιάς σήμαινε και τους Ολυμπιακούς αγώνες. Στην πραγματικότητα βέβαια ούτε αυτό είναι το στοιχείο που μας «επιτρέπει» να λέμε σήμερα ολυμπιάδα με τη σημασία των Ολυμπιακών. Κάλλιστα θα μπορούσε να είναι μια νεότερη σημασία.
Ας προστεθεί ότι τα πιο γνωστά νεοελληνικά λεξικά στο λήμμα ολυμπιάδα έχουν καταγράψει –και σωστά– και τη σημασία «οι Ολυμπιακοί αγώνες». Κι αυτό είναι ένα αξιοσημείωτο στοιχείο, όχι όμως ο λόγος για τον οποίο μπορούμε να χρησιμοποιούμε τη συγκεκριμένη σημασία. Τα γνωστότερα λεξικά της νέας ελληνικής απλώς περιγράφουν μια γλωσσική πραγματικότητα. Η «επίμαχη» σημασία ούτως ή άλλως υπάρχει και οι λεξικογράφοι, όπως οφείλουν, την καταγράφουν εκ των υστέρων.
Και μάλιστα υπάρχουν χρήσεις όπως Διεθνής Ολυμπιάδα Μαθηματικών. Επομένως, τι συζητάμε;
Σχετικός σύνδεσμος: https://bit.ly/3eLmoug
ΠΡΟΣΘΗΚΗ
Η συζήτηση είναι σε λάθος βάση. Η Ολυμπιάδα και οι Ολυμπιακοί αγώνες ούτε «πρέπει» ούτε «δεν πρέπει» να ταυτίζονται. Στην αρχαιότητα ολυμπιάδα έλεγαν και τους Ολυμπιακούς αγώνες και τη χρονική περίοδο των τεσσάρων ετών μεταξύ δύο συνεχόμενων Ολυμπιακών. Η λέξη είχε και τη μία και την άλλη σημασία. «Ο αρχαίος τρόπος μέτρησης του χρόνου» λοιπόν λεγόταν Ὀλυμπιάς.
