Σχόλια για μια συνέντευξη

Σχόλια για μια συνέντευξη

1) 

«Στηρίζεται σε μεγάλες έντυπες και ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων και όχι απλώς στο διαδίκτυο, όπως κακεντρεχώς γράφει κάποιος».

Για τον τρόπο επιλογής των λημμάτων στα νεοελληνικά λεξικά η Αναστασιάδη (βλ. εδώ) γράφει πολύ σωστά τα εξής:

«Δυστυχώς για τη ΝΕ δεν διαθέτουμε ακόμη και σήμερα σώματα κειμένων τέτοιου μεγέθους ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά τη σύνταξη ερμηνευτικού λεξικού».

Και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «το ζήτημα της συγκρότησης μακροδομής που να στηρίζεται σε αντιπροσωπευτικά σώματα κειμένων παραμένει ζητούμενο».

Επίσης, άλλοι γλωσσολόγοι εύστοχα έχουν χαρακτηρίσει ασαφή την αναφορά σε «μεγάλες έντυπες και ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων», αφού δεν διευκρινίζεται ποιες είναι αυτές.

Αυτή είναι η αλήθεια και δεν είναι θέμα «κακεντρέχειας» κάποιου.

2)

«[...] “μια από τις βασικότερες καινοτομίες του λεξικού” είναι ότι καταγράφει τις λέξεις όπως ακριβώς χρησιμοποιούνται: αλληλεξαρτώνται και όχι αλληλεξαρτώμαι, ζυμαρικά, τρόφιμα και όχι ζυμαρικό, τρόφιμο».

Το Λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, για παράδειγμα, που έχει λήμμα ζυμαρικό (βλ. εδώ) και τρόφιμο (βλ. εδώ) –και όχι ζυμαρικά και τρόφιμα– με τη γραμματική πληροφορία και στα δύο λήμματα ότι η λέξη χρησιμοποιείται συνήθως στον πληθυντικό, «καταγράφει τις λέξεις όπως ακριβώς χρησιμοποιούνται». Και δεν είναι πιο κοντά στη γλωσσική πραγματικότητα το να γραφεί ότι οι λέξεις ζυμαρικά και τρόφιμα χρησιμοποιούνται «σπάνια» στον ενικό από το να γραφεί ότι οι λέξεις ζυμαρικό και τρόφιμο χρησιμοποιούνται συνήθως στον πληθυντικό. Οι τύποι ζυμαρικό και τρόφιμο δεν είναι σπάνιοι. Είναι λιγότερο συχνοί από τους αντίστοιχους του πληθυντικού.

Μαθήματα ελληνικής γλώσσας

 

Για μένα, ο Τάκης Τσουκαλάς δεν έχει δίκιο όταν λέει (βλ. εδώ) ότι δεν υπάρχει το «εύχομαι συλλυπητήρια». Εφόσον χρησιμοποιείται, και μάλιστα κατά κόρον, υπάρχει. Επίσης, ευχόμενος συλλυπητήρια κάποιος, δεν εύχεται «να ξαναπεθάνει άλλος», όπως λέει χαρακτηριστικά. Αν εννοεί ότι εύχεται κανείς να συμβούν μόνο ευχάριστα πράγματα, λέμε και ότι κάποιος εύχεται το κακό κάποιου άλλου, δηλαδή τον καταριέται. Προσωπικά, θα κατέγραφα το «εύχομαι συλλυπητήρια» στο λήμμα ενός λεξικού και θα το ερμήνευα.

Είναι δεδομένο ότι χρησιμοποιείται το «εύχομαι συλλυπητήρια», όπως και το «εύχομαι συγχαρητήρια». Η διαδικτυακή αναζήτηση των εύχομαι/ευχόμαστε/ευχήθηκε κτλ. με τις λέξεις συλλυπητήρια και συγχαρητήρια αποκαλύπτει αρκετά παραδείγματα χρήσης. Το ερώτημα λοιπόν είναι πώς εξηγούνται οι χρήσεις αυτές. Μπορεί να υπάρχει, στην προκειμένη περίπτωση, μια σημασιολογική επέκταση του εύχομαι; Έχω ακούσει από γλωσσολόγο την άποψη ότι ΔΕΝ υπάρχει, ότι όμως το θέμα χρειάζεται περαιτέρω έρευνα. Το ερώτημα δηλαδή είναι αν «εύχομαι συλλυπητήρια» μπορεί να σημαίνει ότι εκφράζω λόγια με τα οποία συμμετέχω σε πένθος – ή κάτι τέτοιο. Τέλος, εννοείται ότι υπάρχουν άλλες διατυπώσεις, που μπορεί να είναι προτιμότερες ως συνηθέστερες.