Σάββατο 1 Μαΐου 2021

«Καινοφανείς γλωσσικές ερμηνείες και ετυμολογίες»




Δεν κατάλαβα ποιες είναι –στην προκειμένη περίπτωση– οι «καινοφανείς γλωσσικές ερμηνείες και ετυμολογίες». Πρώτα απ’ όλα, καλό είναι να παραπέμπουμε στο σχετικό βίντεο (βλ. εδώ), εφόσον το σχολιάζουμε. Ανεξάρτητα από την ευστοχία ή μη επιμέρους διατυπώσεων, στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς δίνονται δύο σωστές πληροφορίες: πρώτον, ότι το «πόνος» είναι ομόρριζο του «πένομαι» και, δεύτερον, ότι το «πονηρός» απέκτησε αρνητική σημασία. Όποιες κι αν είναι οι καταγεγραμμένες σημασίες του «πένης» και του «πένομαι» σε ένα λεξικό της αρχαίας ελληνικής, πρόκειται για ομόρριζα. Επίσης, η λέξη «πονηρός» στην αρχαιότητα δήλωνε «έπαινο» από την άποψη ότι είναι τιμητικό για κάποιον να μοχθεί. Δεν είπε κανείς ότι «έπαινος» ήταν η σημασία της λέξης «πονηρός». Άλλωστε, το «πονηρός» είναι επίθετο και το «έπαινος» ουσιαστικό. Σημειωτέον ότι στο ετυμολογικό λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη, αμέσως μετά το λήμμα «βάναυσος», μπορεί κανείς να διαβάσει μια σημασιολογική παρατήρηση για αρχαία επίθετα που απέκτησαν κακή σημασία, όπως «μοχθηρός», «πονηρός» κτλ. Συμπερασματικά, οι πληροφορίες που δίνονται μέσω του βίντεο «Τι κοινό έχει ο πόνος με τον φτωχό;» είναι –σε γενικές γραμμές– σωστές.

Σεναριογράφοι και λεξικογράφοι

  Ο λόγος που κοινοποιώ αυτό εδώ το ποστ σε ένα γλωσσικό μπλογκ δεν είναι το «Ένσταση, κυρία πρόεδρος [αντί: πρόεδρε]», όπως θα μπορούσε να ...